Dr. Hüseyin Kâmi Büyüközer-Selman Necefoğlu
Kanada’da Darul Uloom Canada (Darul İfta) kurumunun 7 Ağustos 2024 tarihinde Kontrollü Atmosferik Bayıltma (CAS), yani gazla hayvanların bayıltılması yöntemine verdiği onay fetvasını 28 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla askıya almak zorunda kalması, küresel helal kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. GİMDES’in ilk günden itibaren ısrarla dile getirdiği teknik ve fıkhi uyarılar, yaşanan bu vahim gelişmeyle bir kez daha haklılığını kanıtladı.
Yüksek Hat Hızları ve Boğularak Ölen Hayvanlar
Darul İfta’nın tesislerde yerinde kapsamlı denetim yapmadan yayınladığı ilk fetva, endüstriyel kesimhanelerin yüksek hızlı hatlarında helal kıstasların çiğnenmesine zemin hazırladı. Kararın ardından ortaya çıkan tesis verileri, GİMDES’in yıllardır dikkat çektiği tehlikeyi acı bir şekilde gözler önüne serdi:
Maple Leaf Edmonton Tesisi: Dakikada 110 kanatlı kesim hızı, %55 gaz yoğunluğu ve gazdan kesime kadar sadece 42 saniyelik süre.
Maple Leaf London Tesisi: Dakikada 225 kanatlı (saatte 13.500, tek vardiyada 108.000 tavuk) işleme hızı, %61 gaz yoğunluğu ve kesime kadar geçen 35 saniyelik süre.
Yüksek konsantrasyondaki gaz ve aşırı hat hızı nedeniyle kanatlıların kesim bıçağına ulaşmadan hayatını kaybettiği, kesim sonrası nabız atışının ve kanamanın gerçekleşmediği doğrulandı. Bu durum, Darul Uloom Canada’nın fetvasına dayanılarak milyonlarca ölü hayvanın (meytah / leş) “helal” etiketiyle sertifikalandırılmasına ve Müslüman tüketicilere ulaştırılmasına yol açtı.
GİMDES ve Uluslararası Otoritelerin Tavizsiz Duruşu
GİMDES, uluslararası helal akreditasyon ve standart kuruluşlarıyla paralel olarak, CAS (Gazla Sersemletme) yönteminin helal kesim esaslarıyla temelden bağdaşmadığını her platformda vurgulamıştır. Geri dönüşü olmayan, hayvanı boğarak öldüren bu uygulama, Maide Suresi 3. ayette açıkça haram kılınan “boğularak öldürülmüş hayvan” hükmündedir.
Açığa çıkan bilimsel ve saha gerçekleri karşısında kararın merely “askıya alınması” manevi vebalı kaldırmaya yetmemektedir. İslami kurumların bu fetvayı derhal ve kalıcı olarak iptal etmesi, yapılan vahim ihmal nedeniyle kamuoyuna açıklama yapması ve CAS ile işlenen ürünlerden tamamen uzaklaşması gerekmektedir. GİMDES, ümmetin helal lokma hakkını korumak adına bilimsel ve şer’i doğruları tavizsiz bir şekilde savunmaya devam edecektir inşaAllah.
